Ez az oldal sütiket használ

A portál felületén sütiket (cookies) használ, vagyis a rendszer adatokat tárol az Ön böngészőjében. A sütik személyek azonosítására nem alkalmasak, szolgáltatásaink biztosításához szükségesek. Az oldal használatával Ön beleegyezik a sütik használatába.

Akritasz-dalok és balladák: A halott testvér dala (Του νεκρού αδελφού Magyar nyelven)

Akritasz-dalok és balladák portréja
Lator László portréja

Vissza a fordító lapjára

Του νεκρού αδελφού (Görög)

Μάνα με τους εννιά σου γιους και με τη μια σου κόρη,
την κόρη τη μονάκριβη την πολυαγαπημένη,
την είχες δώδεκα χρονώ κι ήλιος δε σου την είδε!
Στα σκοτεινά την έλουζε, στ' άφεγγα τη χτενίζει,
στ' άστρι και τον αυγερινό έπλεκε τα μαλλιά της.
Προξενητάδες ήρθανε από τη Βαβυλώνα,
να πάρουνε την Αρετή πολύ μακριά στα ξένα.
Οι οχτώ αδερφοί δε θέλουνε κι ο Κωσταντίνος θέλει.
«Μάνα μου, κι ας τη δώσομε την Αρετή στα ξένα,
στα ξένα κει που περπατώ, στα ξένα που πηγαίνω,
αν πάμ' εμείς στην ξενιτιά, ξένοι να μην περνούμε.
- Φρόνιμος είσαι, Κωσταντή, μ' άσκημα απιλογήθης.
Κι α μόρτει, γιε μου, θάνατος, κι α μόρτει, γιε μου, αρρώστια,
κι αν τύχει πίκρα γή χαρά, ποιος πάει να μου τη φέρει;
- Βάλλω τον ουρανό κριτή και τους αγιούς μαρτύρους,
αν τύχει κι έρτει θάνατος, αν τύχει κι έρτει αρρώστια,
αν τύχει πίκρα γή χαρά, εγώ να σου τη φέρω».
Και σαν την επαντρέψανε την Αρετή στα ξένα,
κι εμπήκε χρόνος δίσεχτος και μήνες οργισμένοι
κι έπεσε το θανατικό, κι οι εννιά αδερφοί πεθάναν,
βρέθηκε η μάνα μοναχή σαν καλαμιά στον κάμπο.
Σ' όλα τα μνήματα έκλαιγε, σ' όλα μοιρολογιόταν,
στου Κωσταντίνου το μνημειό ανέσπα τα μαλλιά της.
«Ανάθεμά σε, Κωσταντή, και μυριανάθεμά σε,
οπού μου την εξόριζες την Αρετή στα ξένα!
το τάξιμο που μου 'ταξες, πότε θα μου το κάμεις;
Τον ουρανό 'βαλες κριτή και τους αγιούς μαρτύρους,
αν τύχει πίκρα γή χαρά, να πας να μου τη φέρεις».
Από το μυριανάθεμα και τη βαριά κατάρα,
η γης αναταράχτηκε κι ο Κωσταντής εβγήκε.
Κάνει το σύγνεφο άλογο και τ' άστρο χαλινάρι,
και το φεγγάρι συντροφιά και πάει να της τη φέρει.
Παίρνει τα όρη πίσω του και τα βουνά μπροστά του.
Βρίσκει την κι εχτενίζουνταν όξου στο φεγγαράκι.
Από μακριά τη χαιρετά κι από κοντά της λέγει:
«Άιντε, αδερφή, να φύγομε, στη μάνα μας να πάμε.
- Αλίμονο, αδερφάκι μου, και τι είναι τούτη η ώρα;
Αν ίσως κι είναι για χαρά, να στολιστώ και να 'ρθω,
κι αν είναι πίκρα, πες μου το, να βάλω μαύρα να 'ρθω.
- Έλα, Αρετή, στο σπίτι μας, κι ας είσαι όπως και αν είσαι».
- Κοντολυγίζει τ' άλογο και πίσω την καθίζει.
Στη στράτα που διαβαίνανε πουλάκια κιλαηδούσαν,
δεν κιλαηδούσαν σαν πουλιά, μήτε σαν χελιδόνια,
μόν' κιλαηδούσαν κι έλεγαν ανθρωπινή ομιλία:
«Ποιος είδε κόρην όμορφη να σέρνει ο πεθαμένος!
- Άκουσες, Κωσταντίνε μου, τι λένε τα πουλάκια;
- Πουλάκια είναι κι ας κιλαηδούν, πουλάκια είναι κι ας λένε».
Και παρεκεί που πάγαιναν κι άλλα πουλιά τούς λένε:
«Δεν είναι κρίμα κι άδικο, παράξενο μεγάλο,
να περπατούν οι ζωντανοί με τους απεθαμένους!
- Άκουσες, Κωσταντίνε μου, τι λένε τα πουλάκια;
πως περπατούν οι ζωντανοί με τους απεθαμένους.
- Απρίλης είναι και λαλούν και Μάης και φωλεύουν.
- Φοβούμαι σ', αδερφάκι μου, και λιβανιές μυρίζεις.
- Εχτές βραδίς επήγαμε πέρα στον Αί-Γιάννη,
κι εθύμιασέ μας ο παπάς με περισσό λιβάνι».
Και παρεμπρός που πήγανε, κι άλλα πουλιά τούς λένε:
«Για ιδές θάμα κι αντίθαμα που γίνεται στον κόσμο,
τέτοια πανώρια λυγερή να σέρνει ο πεθαμένος!»
Τ' άκουσε πάλι η Αρετή κι εράγισε η καρδιά της.
«Άκουσες, Κωσταντάκη μου, τι λένε τα πουλάκια;
- Άφησ', Αρέτω, τα πουλιά κι ό,τι κι α θέλ' ας λέγουν.
- Πες μου, πού είναι τα κάλλη σου, και πού είν' η λεβεντιά σου,
και τα ξανθά σου τα μαλλιά και τ' όμορφο μουστάκι;
- Έχω καιρό π' αρρώστησα και πέσαν τα μαλλιά μου».
Αυτού σιμά, αυτού κοντά στην εκκλησιά πρoφτάνoυν.
Βαριά χτυπά τ' αλόγου του κι απ' εμπροστά της χάθη.
Κι ακούει την πλάκα και βροντά, το χώμα και βοΐζει.
Κινάει και πάει η Αρετή στο σπίτι μοναχή της.
Βλέπει τους κήπους της γυμνούς, τα δέντρα μαραμένα
βλέπει το μπάλσαμο ξερό, το καρυοφύλλι μαύρο,
βλέπει μπροστά στην πόρτα της χορτάρια φυτρωμένα.
Βρίσκει την πόρτα σφαλιστή και τα κλειδιά παρμένα,
και τα σπιτοπαράθυρα σφιχτά μανταλωμένα.
Κτυπά την πόρτα δυνατά, τα παραθύρια τρίζουν.
«Αν είσαι φίλος διάβαινε, κι αν είσαι εχτρός μου φύγε,
κι αν είσαι ο Πικροχάροντας, άλλα παιδιά δεν έχω,
κι η δόλια η Αρετούλα μου λείπει μακριά στα ξένα.
- Σήκω, μανούλα μου, άνοιξε, σήκω, γλυκιά μου μάνα.
- Ποιος είν' αυτός που μου χτυπάει και με φωνάζει μάνα;
- Άνοιξε, μάνα μου, άνοιξε κι εγώ είμαι η Αρετή σου».
Κατέβηκε, αγκαλιάστηκαν κι απέθαναν κι οι δύο.



FeltöltőP. T.
Az idézet forrásahttp://promahi-nea.blogspot.hu

A halott testvér dala (Magyar)

Boldogok a magas hegyek és boldogok a völgyek,
boldog atyjafiaival Areté szép leány is,
van kilenc bátyja, van tizennyolc unokafivére.
Jönnek háztűznézőbe nagy messziről, idegenből.
Nem adná szülőanyja, nem adná atyafisága,
adná csak Kosztasz szívesen, a házaló zsibárus:
„Adjuk, anyácskám, Aretét nagy messzi idegenbe,
legyen egy ismerős utam, zsibárus házalónak."
De jött rájuk fekete nyár, jött rájuk bajhozó év,
meghalt tizennyolc unokabátyja, kilenc fivére,
anyjába is csak hálni jár, válni készül a lélek.
Kosztaszt átkozza egyre csak, átkozza anyja Kosztaszt:
„Változz sziklává, Kosztaszom, változz fekete kővé!"
Arra száll, hallja egy madár, Kosztasznak megjelenti:
„Kosztasz, megátkozott anyád, mondott rád súlyos átkot,
mert adtad férjhez Aretét nagy messzi idegenbe."
Meghallja Kosztasz, elbusul, fohászkodik az éghez,
borít lovára szemfedőt, tesz koporsót nyeregnek,
indul ahajt nagy útra, hogy a húgát hazahozza.
Amint az úton lovagol, fohászkodik az éghez:
„Add, Istenem, hogy Aretét a forrásnál találjam!”
Meglett, amért fohászkodott, forrásnál ott találta,
messziről néki integet, közelről mondja néki:
„Köszöntlek, Areté hugom!" „Isten hozott, fivérem!
Ha jó hírrel jössz, Kosztaszom, ruhát váltok a házban,
hanem ha rosszal, így, ahogy vagyok, csak útra váljunk."
„Kerekedjünk fel, Aretém, ahogy vagy, útra váljunk."
Amint az úton mennek ott, hogy az úton haladnak,
csak arra száll egy kismadár, száll rá a ló farára.
Nem madárhangon énekelt, nem fecskeszót csicsergett,
hanem emberhangon dalolt, szólott emberi szóval:
„Hát lehet-e, nem vétek-e, ki látott már ilyesmit,
hogy együtt jár, együtt megyen eleven a halottal?"
„Kosztasz, mit mond a kismadár, mit beszél az a fecske?"
„Hadd énekeljen a madár, hadd szóljon az a fecske!"
„Hol van a bajszod, Kosztaszom, hol nagy veres sörényed?"
„Megbetegedtem, Areté, egy esztendeje lesz már,
mind elhullattam bajszomat, el nagy veres sörényem."
Érkeznek ím a faluba, a templom ajtajához:
„Eredj, Areté, menj haza, megyek utánad én is,
csak a templomba bémegyek, beváltom fogadalmam."
Megyen a térre Areté, nem ismer rá a házra.
„Melyik a házunk, Kosztaszom, melyik is a mi portánk?"
„Azt az udvart ott látod-e, mind felveri a burján,
az a mi házunk, Areté, az, húgom, a mi portánk."
Az ajtó sarkig tárva van, merő burján az udvar, 
ihol anyjára rátalál, csont-bőrré aszalódott.
Erejéből alig telik, vékony hangon sipogja:
„Ki hozott ide, Aretém, ki viszen vissza téged?"
„Kosztasz bátyám hozott, anyám, vissza is ő viszen majd."
„Tudod-e, hol van Kosztaszunk, hol van a többi bátyád?
Leányom, Kosztasz meghala, meg valamennyi bátyád."
„Változtass engem, Istenem, kismadárrá, kuvikká,
ki panaszolva bujdokol, puszta házban tanyázik."



FeltöltőP. T.
Az idézet forrásaL. L.

Kapcsolódó videók


minimap